Triển lãm phương án đoạt giải Cuộc thi Thiết kế Công trình Km0: Nếu cộng đồng nói "không" thì sao?
VHO- Thu hút một số lượng phương án khổng lồ, Cuộc thi Thiết kế Công trình Km0 Hồ Hoàn Kiếm đã chọn được những phương án đoạt giải có tính khả thi. Tuy nhiên, lựa chọn phương án nào, và từ phương án thiết kế thành hiện thực ra sao… vẫn là vấn đề đòi hỏi sự thận trọng, bởi công trình sẽ hiện diện ở một khu vực rất đặc thù và nhạy cảm.
![Triển lãm phương án đoạt giải Cuộc thi Thiết kế Công trình Km0: Nếu cộng đồng nói](http://static.baovanhoa.vn/zoom/600_400/Portals/0/EasyGalleryImages/1/32607/Cổng-ánh-sáng---3-(1).jpg)
Phương án đoạt giải Nhất cuộc thi thiết kế công trình km0 “Cổng ánh sáng” được đưa ra trưng bày lấy ý kiến cộng đồng
Bởi vậy tại Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lý Thái Tổ, Hà Nội), UBND quận Hoàn Kiếm đang tổ chức triển lãm lấy ý kiến cộng đồng về các phương án đoạt giải của cuộc thi này.
Cẩn trọng cần thiết
Cuộc thi Thiết kế Công trình Km0 Hồ Hoàn Kiếm do Tạp chí Kiến trúc tổ chức dưới sự bảo trợ của Hội Mỹ thuật Việt Nam, Hội KTSVN và phát động từ ngày 3.6 vừa qua. KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội KTSVN cho biết, ý tưởng đặt cột mốc km số 0 đã phôi thai nhiều năm nay. Từ khi bắt đầu có ý tưởng thì vị trí lựa chọn đặt cột mốc đã luôn được nhất quán là khu vực Hồ Gươm. Cuộc thi đúng như mong đợi, đã thu hút được một số lượng phương án tham gia khổng lồ. Kết quả chấm thi với một hội đồng các chuyên gia uy tín đã dày công xem xét, bàn luận và lựa chọn được những phương án đoạt giải xứng đáng.
Giải Nhất cuộc thi đã được trao cho phương án có tên “Cổng ánh sáng”, nằm ở vị trí sân trước Tượng đài Lý Thái Tổ của nhóm tác giả Phạm Trung Hiếu, Phạm Thái Bình, Vũ Bình Minh, Phạm Huy Đông, Nguyễn Đăng Hải (Hà Nội). Hội đồng giám khảo đánh giá, đây là ý tưởng sáng tạo độc đáo, thể hiện tính bền vững, gần gũi và khả thi. Biểu tượng Km0 đặt trên mặt sân với ngôn ngữ tạo hình hiện đại, tối giản nhưng tinh tế, phù hợp với không gian, cảnh quan quảng trường trước tượng đài Lý Thái Tổ. Thiết kế cũng sử dụng công nghệ cao, hiện đại trong các kịch bản tạo hình chiếu sáng, tạo thêm ý nghĩa và hiệu quả thị giác.
“Việc tổ chức trưng bày các phương án đoạt giải để xin ý kiến nhân dân là một bước đi phù hợp, thể hiện sự thận trọng nhất là khi công trình sẽ được đặt ở một khu vực rất đặc thù và nhạy cảm. Mục tiêu của dự án lại nhằm đưa công trình cột mốc km số 0 trở thành một trong những biểu tượng văn hóa, điểm nhấn trong không gian của Hà Nội. Đồng thời, mong mỏi công trình sẽ trở thành điểm thu hút du lịch hấp dẫn”, Chủ tịch Hội KTSVN Phan Đăng Sơn nói. Cuộc trưng bày cũng được mong mỏi sẽ nhận được nhiều sự quan tâm, chia sẻ của cộng đồng, tạo cơ sở quan trọng để chủ đầu tư tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định lựa chọn phương án phù hợp nhất để triển khai.
![Triển lãm phương án đoạt giải Cuộc thi Thiết kế Công trình Km0: Nếu cộng đồng nói](http://static.baovanhoa.vn/zoom/600_400/Portals/0/EasyGalleryImages/1/32607/Trưng-bày-1.jpg)
Trưng bày các phương án đoạt giải để xin ý kiến cộng đồng
Cần nghe lại những băn khoăn
Khẳng định ý nghĩa của việc xây dựng cột mốc Km0, tuy nhiên trước đó, xung quanh việc xây dựng công trình này cũng còn có những ý kiến trái chiều. Giới chuyên gia nhiều lần nhấn mạnh sự cẩn trọng khi xây dựng thêm công trình mới ở Hồ Hoàn Kiếm. Bởi thực tế không gian mở của Hồ Hoàn Kiếm trong những năm qua đang dần bị “co lại” bởi các công trình xây dựng.
Xung quanh các phương án trưng bày, KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam chia sẻ, hiện nay qua các tài liệu lưu trữ về chỉ dẫn địa lý vẫn chưa xác định được Km0. Chính vì vậy, để xây dựng công trình Km0 cần phải đạt được sự đồng bộ trong các tiêu chí. “Trước hết, đây phải là một biểu tượng văn hóa, một minh chứng xây dựng trong thời điểm hiện nay. Thứ nữa, cột mốc Km0 phải là một chỉ dẫn địa lý. Từ đây sẽ định hướng đi các nơi và là điểm gốc trong sự phát triển của đất nước. Tiếp đó là phải tạo ra một không gian công cộng để người dân có thể thưởng ngoạn, gắn bó với vị trí này trong cuộc sống”, ông Nghiêm lưu ý.
Cũng theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, để đưa vào thực tiễn, phương án thực thi cần phải nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng. Trên thực tế rất khó để tìm ra một phương án hoàn thiện nên bên cạnh những ý kiến đóng góp về các phương án thì cũng cần có những giải trình cụ thể. Về ý tưởng giải Nhất của cuộc thi, ông Nghiêm cho rằng đây là một giải pháp tốt. Tuy nhiên về vị trí đặt trước tượng đài Lý Thái Tổ cần phải tính toán hết sức kỹ lưỡng, bởi vườn hoa Lý Thái Tổ đã chứa đựng trong đó dấu ấn lịch sử của Hà Nội. Đặc biệt, công trình tượng đài Lý Thái Tổ trước đó đã được xây dựng hết sức công phu, quy hoạch vườn hoa này cũng được làm vô cùng kỳ công. Do đó, khi thêm công trình Km0 phải cân nhắc thận trọng, chọn hình tượng hài hòa với cảnh quan chung.
“Có thể khẳng định rằng khi tạo lập một công trình mới tại hồ Hoàn Kiếm, vai trò ý kiến của cộng đồng là yếu tố quan trọng hơn là ý kiến của Hội đồng thẩm định. Ví như việc kè Hồ Gươm vừa rồi phải lấy ý kiến của người dân, tổ chức các hội thảo, khi đồng thuận mới được làm thí điểm. Trong khi cột mốc Km0 còn ý nghĩa hơn nhiều. Do đó, dù khẳng định đây là việc cần làm, nên làm nhưng vẫn rất khó vì xung quanh hồ Hoàn Kiếm đã nhiều công trình đề xuất mà không thực hiện được. Truyền thông cũng cần vào cuộc để phản ánh ý kiến người dân, từ đó người có thẩm quyền sẽ quyết định chính thức”, KTS Đào Ngọc Nghiêm nói.
KTS Nguyễn Thúc Hoàng, nguyên Phó Chủ tịch Hội KTSVN cũng đã từng cho rằng không nên làm cột mốc là hình khối nổi, chỉ cần đặt nằm phẳng trên mặt đất giống như cột mốc Km0 của nước Pháp đặt trước sân nhà thờ Đức bà Paris hay việc ghi danh ở đại lộ bên Mỹ. Trước đây, theo KTS Cao Xuân Hưởng, người chủ trì đồ án Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận được phê duyệt năm 1996, việc bổ sung thêm Km0 là đi ngược với quy hoạch này. Từ năm 1996 đã có cuộc thi về cột mốc Km0, Trường Đại học Kiến trúc được giải thưởng với thiết kế công trình này ở Nhà khách Chính phủ. Nhiều người dân Hà Nội đã coi Bưu điện Bờ Hồ chính là Km0, do đó không nên bó buộc vị trí đặt cột mốc Km0 tại 3 vị trí trước đó được dự kiến đặt cột mốc Km0 (khu vực đồng hồ Thụy Sĩ hiện nay; đối diện Tượng đài vua Lý Thái Tổ phía bên Hồ Gươm và trước tượng đài Lý Thái Tổ). Có những ý kiến cho rằng, dọc trục tượng đài Lý Thái Tổ đã có quá nhiều công trình, nếu thêm vào sẽ rối mắt. Phía vườn hoa nơi đặt đồng hồ Thụy Sĩ cũng đang thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng, nên bỏ đi chứ không nên thêm vào…
Bởi thế, cho dù đã có kết quả những lựa chọn tốt nhất song những thận trọng, cân nhắc và lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia, dư luận vẫn luôn luôn là lời nhắc nhở vô cùng cần thiết. Những ý kiến trái chiều dù ở bước đi nào cũng đều cần nghe lại, để cân nhắc và lọc chọn những điều cần thiết nhất.
Có thể khẳng định rằng khi tạo lập một công trình mới tại hồ Hoàn Kiếm, vai trò ý kiến của cộng đồng là yếu tố quan trọng hơn là ý kiến của Hội đồng thẩm định. Ví như việc kè Hồ Gươm vừa rồi phải lấy ý kiến của người dân, tổ chức các hội thảo, khi đồng thuận mới được làm thí điểm. Trong khi cột mốc Km0 còn ý nghĩa hơn nhiều. Do đó, dù khẳng định đây là việc cần làm, nên làm nhưng vẫn rất khó vì xung quanh hồ Hoàn Kiếm đã nhiều các công trình đề xuất mà không thực hiện được. Truyền thông cũng cần vào cuộc để phản ánh ý kiến người dân, từ đó người có thẩm quyền sẽ quyết định chính thức. (KTS ĐÀO NGỌC NGHIÊM, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam) |
VY ANH, ảnh: NGỌC MINH